طول مطالعه: 5 دقیقه

گاه مشاهده میشود که برخی از سیاستگذاران فکر میکنند هرچه بیشتر مسکن بسازیم، بهتر است. این موضوع از این لحاظ حائز اهمیت است که گاه نقدهای غیرکارشناسی شنیده میشود که مثلا چرا عملکرد فلان نهاد مالی که وزارت راه و شهرسازی در پی راهاندازی و توسعه آن بوده، اندک است! البته نکته ای که نباید از آن غفلت کرد، زمانبر بودن راهاندازی و خصوصا توسعه اکثر نهادها است. با توجه به ارتباط گسترده پیشین بخش مسکن با سایر بخشهای اقتصاد، تاثیر بخش مسکن بر رشد اقتصادی انکارناپذیر است اما اینگونه نباید تفسیر شود که هدف بخش مسکن، ایجاد رونق اقتصادی است.

جام جهانی ۲۰۲۲ قطر
 !

جام جهانی کشتی 2022 در واقع، پیگیری افزایش ساختوساز و خروج مسکن از رکود با اجرای طرحی همانند مسکن مهر به بهای افزایش۴۰ درصدی پایه پولی، میتوانست موجب افزایش ساختوساز و رونق کاذب و غیرضروری در بخش مسکن شود و در کوتاهمدت از طعن عوام و خواص بر وزارت راه و شهرسازی بکاهد اما نباید فراموش کرد که سیاستهای اقتصادی عمدتا کارکردی دوگانه دارند؛ بسیاری از سیاستها که در کوتاهمدت برای عموم خوشایند هستند، در بلندمدت، پیامدهای نامطلوب اقتصادی بر جا میگذارند و برعکس. ​​​ !

خودرو ملی افغانستان
شایان توجه است که اگر سمت عرضه مسکن در سالهای پس از ۹۲ نیز به روند سالهای پیش از آن ادامه میداد آنگاه حجم خانههای خالی در سرشماری سال ۹۵ میتوانست به بیش از چهار میلیون واحد برسد! تولیدکنندگان بادانش بخش مسکن اذعان دارند که دوپینگ سمت عرضه مسکن با تزریق منابع پولی و مالی میتوانست موجب تشدید رشد نامتناسب و بدقواره بخش مسکن در ازای افزایش موقتی ارزش افزوده این بخش شود؛ دراین صورت با توجه به عدم پشتیبانی سمت تقاضا از این عرضه، با یک وقفه، رکود عمیقتری دامنگیر این بخش میشد.
قرعه کشی ایران خودرو پارس Tu5
​​ ​!

از یکسو تزریق منابع بانک مرکزی به طرح مسکن مهر، بازار مسکن را با بزرگترین مداخله ممکن مواجه کرد و از سوی دیگر، تزریق منابع نفتی به اقتصاد کلان موجب تشدید بیماری هلندی شد (در بیماری هلندی با تزریق درآمدهای نفتی، تقاضای کل افزایش مییابد. در بازار خودرو با اشباع نسبی عرضه مواجه هستیم. بهطوری که یا نهاد مورد نیاز برای توسعه مسکن، وجود نداشت یا اگر هم وجود داشت، با کارکرد مخدوش مواجه بود؛ مثلا وزارت راه و شهرسازی به جای سیاستگذاری، تصدیگری میکرده است.

برای روشن شدن موضوع، هنگامی که یک قرن قبل، نهاد ثبت احوال، فعالیت خود را آغاز کرد، سالها و حتی دههها طول کشید تا به بالندگی و توسعه برسد، ولی هم اکنون حتی تصور یک ماه تعطیلی این نهاد ارزشمند نیز خارج از تصور است. طول دوره انتظار برای تملک مسکن برخی از اقشار ضعیف جامعه به یک قرن رسیده است! اگر متوسط بهای هر خانه خالی را ۴۰۰ میلیون تومان در نظر بگیریم، حجم کنونی حبس سرمایه در خانههای خالی کشور بالغ بر یک میلیون میلیارد تومان است!

فراموش نکنیم که خانه خالی، به مثابه حبس سرمایه است. از ابتدای سال 1401 تاکنون، 105 میلیون و 990 هزار ورق از جانب شرکت های تامین سرمایه در بازار منتشر گردیده است. براین اساس، اتخاذ سیاستهای تحریک تقاضا از طریق افزایش توان مالی خانوارها یک بازی برد-برد بود که علاوه بر کمک به تامین مسکن خانوارهای فاقد سرپناه مناسب و دستیابی به اهداف بلندمدت ارتقای فرهنگ پسانداز، با آزاد کردن منابع مالی سازندگان مسکن منجر به از سرگیری چرخه ساخت و ساز میشد.

نتایج قرعه کشی خودرو به نظر میرسد تامین مسکن اجتماعی در بافتهای ناکارآمد شهری، مداخله بهینه دولت در بخش مسکن به شمار میرود؛ هرچند بدون حمایت نظام بانکی و سازمان برنامه و بودجه، ره به جایی نخواهد برد. این مساله به اهمیت بافتهای فرسوده اشاره دارد. این مساله درخصوص نهادها و ابزارهای مالی و اقتصادی مسکن نیز قابل ردیابی و مشاهده است. قابل کتمان نیست که همچنان بخشی از دولت و بخش بزرگتری از مجلس قائل به لزوم تولید هر چه بیشتر مسکن بوده و هستند و با وارد کردن اتهام کمکاری بر وزارت راه و شهرسازی آخوندی، بر این وزارتخانه خرده میگیرند که اگر مخالف مسکن مهر هستید به جایش چه طرحی را میخواهید اجرا کنید!

تورم جهانی چیست ضمن اینکه همچنان در اعماق ذهن دولتمردانمان چنین رویکردی قابل ردیابی است.کینز میگوید در صورت لزوم دولت باید به گروهی از مردم بگوید چالههایی حفر کنند و به گروه دیگر بگوید آن چالهها را پرکنند! همان طور که در نمودار سهم مشاهده می کنید سهم بانک ایران زمین از اواسط سال 99 در حال اصلاح به صورت الگوی دیامتریک خلاف روند است. اگر در انتخاب هدف، اشتباه صورت پذیرد، هر چه حرکت تندتر باشد، فاصله از هدف اصلی بیشتر خواهد شد.

ولادیمیر پوتین بیوگرافی
سیاستگذار مسکن فقط یک هدف داشت: در هر سال باید بیش از سال قبل مسکن بسازیم! بنابراین انتظار میرود به ازای ورود هر خودروی باکیفیت، یک خودروی بیکیفیت از بازار خارج شود. در واقع کشور ما از این به بعد، خیلی نیازمند افزایش موجودی مسکن نیست تقریبا مشابه وضعیتی که در بازار خودرو نیز حاکم است. البته مباحث فوق به هیچوجه به معنای عدم نیاز به ساختوساز و عرضه مسکن نیست و بخش مسکن در دهه آتی، همچنان نیازمند تولید سالانه۷۰۰ تا ۸۰۰ هزار واحد مسکونی است.

نگاهی به برنامههای اقتصادی دولتهای قبلی، حاکی از دو تاثیر شگرف بر اقتصاد مسکن است. این دیدگاه، بر مبنای پارادایم اقتصادی دولتسالار کینزی استوار است. شهرداری به جای مدیریت شهر، تجارت شهر میکرده است. انبوهساز به جای توسعهگری، پیمانکاری میکرده است و مواردی از این دست. هرچند همه این صنایع برای کشور لازم است ولی اگر میخواهیم به توسعه برسیم باید منابع کمیابمان را بهصورت بهینه تخصیص دهیم. مزیت توسعه روابط تجاری ایران و ازبکستان در بخش کشاورزی چیست؟

رئال مادرید و بایرن مونیخ بر مبنای این برداشت ناصواب اینگونه استنباط میشود که تولید مسکن در هرسال باید بیشتر از سال قبل باشد، در غیر اینصورت، بخش مسکن در رکود است! همین انتظار را در بخش مسکن هم داریم. مدیر کالایی کارگزاری گنجینه سپهر گفت: عواملی مانند دلار، قیمت خوراک، قیمت نفت و قیمت های جهانی محصولات مواد پتروشیمی و صنعتی در بازاز فیزیکی و کامودیتی تغییرات قیمتی را در سامانه بهین یاب امکان پذیر می سازد. رسیدن تعداد خانههای خالی از حدود ۶۰۰ هزار واحد در سال ۸۵ به حدود ۲ میلیون و ۶۰۰ هزار واحد در سال ۹۵ حقیقتی انکارناپذیر است.

آخرین بروزرسانی در: