طول مطالعه: 5 دقیقه

در این مقاله تلاش می کنیم اهمیت روابط جمهوری اسلامی ایران با کشورهای عضو اتحادیه اروپا را تشریح نماییم؛ همچنین در صدد هستیم به این پرسشهای اساسی پاسخ دهیم که در فضای جدید پس از توافق، روابط میان ایران و اتحادیه اروپا تحت ﺗﺄثیر چه عوامل و ﻣﺆلفه هایی قرارداشته و به چه سمت و سویی سیر خواهد نمود؟ منافع مشترک دو جانبه در چه حوزه هایی قابل شناسایی است و چگونه می توان آنها را در یک فضای تعاملی عملیاتی کرد؟ ​​!

رونمایی آیفون Se 2022
واقعیت آن است که اگر اروپا در سالهای پس از جنگ جهانی دوم توانست به فکر ایجاد نهادهای همگرا از قبیل اتحادیه فولاد و زغال سنگ، بازار مشترک اروپا و اتحادیه اروپا باشد، این اتفاق در نتیجه فضای مناسب امنیتی است که توسط آمریکا برای اروپا بوجود آمده است؛ به همین جهت، اروپا تا سرحد تقابل با آمریکا پیش نخواهد رفت، بلکه در مقاطعی، رفتار اروپا نشان دهنده نیابت این کشور ازجانب آمریکاست؛ به عنوان مثال، می توان گفت: دخالت اروپا در قضیه چچن، امنیت قفقاز، دخالت در دره فراغنه و کمک به صلح خاورمیانه به نیابت و یا به معاونت ازآمریکا انجام شده است.
مسکن ملی مشهد
 ​​​!

ایران، با داشتن موقعیت ژئوپلتیکی منحصر به فرد و قرار گرفتن در چهار راه میان اروپا، روسیه، آسیای مرکزی و جنوب آسیا و داشتن نهادهای قدرتمند و با ثبات سیاسی و اجتماعی، هم اکنون تنها دولت- ملت ریشه دار منطقه محسوب می شود که غرب، ناگزیر از همکاری با آن است. در این دوران، البته اروپا با سیاست های آمریکا در مورد ایران یعنی مهار دوجانبه، تحریم های متعدد و ممنوعیت صدور فن آوری همراهی نمی کرد، حتی در زمان تصویب لایحه داماتو در سنای آمریکا و تحریم های دولت کلینتون علیه ایران، همسویی اروپا با آمریکا اندک بود.

فرانسه، صراحتاً به دولت کلینتون اعلام کرد که آمریکا حق ندارد تحریم های فراسرزمینی را اعمال کند و این تحریم، صرفاًً باید شامل شرکت های آمریکایی شود و همین باعث شد تا کلینتون قانون داماتو را در مورد شرکت های فرانسوی حاضر در بازار ایران در یک دوره زمانی اعمال نکند، اما در این دوره به دنبال حادثه میکونوس، گفتگوهای انتقادی میان طرفین به طور کامل قطع شد، به نحوی که کشورهای اروپایی سفرای خود را از ایران فراخواندند (نادری،45:1394).

با توجه به واقعگرایی و عقلانیت حاکم بر کشور در دوره جدید و اهمیت والای منافع ملی، به نظر می رسد کشورهای اروپایی، خود را آماده از سرگیری دور جدیدی از روابط و همکاری ها، با جمهوری اسلامی ایران در ابعاد مختلف کرده اند و با اجرایی شدن برجام، ما شاهد تسریع در این روند خواهیم بود. با عملیاتی شدن این طرح، رقابت جدی در این حوزه بین روسیه و ایران شکل خواهد گرفت که ایران به منظور جلوگیری از تنش در روابط با روسیه از یک سو و به حداکثر رساندن منافع خود در روابط با اروپا از سوی دیگر، باید توازن ایجاد نماید؛ در این ارتباط، بکارگیری یک دیپلماسی فعال و کارآمد در حوزه انرژی از اهمیت زیادی برخوردار است.

رئال مادرید مایورکا اگر دولتها دارای منافع موازی و مکمل باشند می توان آینده روابط آنها را همکاری جویانه تصور کرد، اما اگر منافع آنها ماهیتی متضاد و متناقض داشته باشد می توان تنش و منازعه را برای روابط هر دو سو، پیش بینی کرد؛ بنابراین برای درک ماهیت روابط میان ایران و اروپا، باید نخست، عناصر ﺗﺄثیر گذار بر آینده این روابط شناسایی شده و در آن چهارچوب، روابط بین آنها بررسی شود. این کشور اکنون بار تورم، عدم بازدهی و ضعف اقتصادی کشورهای دیگر اروپایی را به دوش می کشد.

اکثر این کشورها مسلمان هستند و ایران می تواند در این زمینه فعال باشد. اما دسته ای از دغدغه ها، بیشتر دغدغه خاص اروپا است که اگر چه ممکن است نقاط اتصالی با دغدغه های کلی غرب داشته باشد، اما اروپا را ناگزیر به حفظ روابط با ایران می کند؛ از جمله مهمترین این دغدغه ها، بحث انرژی و امنیت انرژی برای غرب، گسترش همکاریهای اقتصادی و تجاری با ایران و نقش ایران در امنیت و ثبات منطقه ای است (ایرنا،14مرداد1394).

دیس تتلو و پیشرو

سفر اروپایی آقای روحانی، به دو کشور فرانسه و ایتالیا در اوایل بهمن ماه 1394 را می توان آغازگر افق روشن روابط کشورمان با اتحادیه اروپا قلمداد نمود. در ایران نیز گروه هایی هستند که با هرگونه همکاری با آمریکا در حوزه های اقتصادی و منطقه ای مخالف هستند، اما با توافق به دست آمده، دیپلماتهای اروپایی در موقعیت خوبی قرار دارند و در صددند به منظور توسعه همکاریهای اقتصادی، افزایش ثبات منطقه ای؛ همچنین ارتقای موقعیت اروپا به عنوان قدرتی مستقل، روابط خود را با ایران ارتقاء بخشند.

خرید گیم تایم World Of Warcraft بر اساس گفته های مسئولین وزارت نفت، ایران برای افزایش سطح تولیدات خود نیازمند 200 میلیارد دلار سرمایه گذاری در صنایع نفتی است (ایران اکونومیست،16اردیبهشت 1394)؛ این در حالی است که در سالهای اخیر اکتشاف جدید در زمینه نفت و گاز انجام نگرفته است. از مشخصات این دوره، مشارکت شرکت های اروپایی در طرح های توسعه صنعت نفت و گاز و سایر طرح ها است. دو طرف، ماهها و ساعت های طولانی بر سر دستیابی به این توافقنامه چانه زنی کردند، اما در نهایت، سران اتحادیه به این دلیل که رفتار سیاسی طرف ایرانی و ترک قابل اعتماد نیست از اعطای چنین مجوزی یا امتیازی شانه خالی کردند.

در شرایطی که راهبرد توسعه صادرات غیرنفتی، یکی از اولویت های اصلی توسعه اقتصادی ایران است و بر اساس سند چشم انداز، ضرورت کاهش وابستگی به صادرات نفتی لحاظ شده است؛ لذا امضای موافقت نامه تجاری میان ایران و اتحادیه اروپایی بیش از آن که تسهیل کننده حضور اروپا در عرصه اقتصاد ملی ایران باشد، فراهم کننده زمینه حضور ایران در حوزه اقتصادی اروپا خواهد بود. در سفر فرانسه، بیست سند همکاری بین ایران و فرانسه بالغ بر30 میلیارد یورو در حوزه انرژی، صنایع خودروسازی، خرید 118 فروند ایرباس، توسعه و نوسازی امور فرودگاهی، کشتیرانی و توسعه پایانه های بندری؛ همچنین همکاری ها در حوزه محیط زیست به امضاء رسید.

زلنسکی در امامزاده داوود
توافق وین، چشم انداز جدیدی در سیاست خارجی کشور به وجود آورده است و به منزله نقطه عطفی در روابط خارجی ایران به حساب می آید. در واقع می توان استدلال کرد که روابط ایران و اروپا، علی رغم ظرفیتهای عمیق برای گسترش همکاریها در دوازده سال گذشته، اسیر مسئله هسته ای بوده است. در استراتژی امنیت انرژی اروپا آمده است که وابستگی اروپا به واردات نفت بیش از نود درصد و در زمینه گاز بیش از 66 درصد است.

آخرین بروزرسانی در: